Daklekkage opsporen: 7 plekken waar water binnenkomt
De vraag die wij het vaakst krijgen is niet "kunt u het repareren", maar "waar zit het lek eigenlijk". Dat is terecht: bij een daklekkage is de plek waar u binnen een vlek ziet bijna nooit de plek waar het water het dak passeert. Water loopt over folie, beschot en balken tot het ergens naar beneden kan. Hieronder staan de zeven plekken die wij als eerste nalopen, in de volgorde waarin ze het vaakst de oorzaak blijken.
Waarom het lek zelden boven de vlek zit
Onder de dakpannen ligt folie, daaronder panlatten en dakbeschot, daaronder de kap met balken. Komt er water door de pannen heen, dan valt het niet meteen naar beneden: het loopt over de folie naar het laagste punt, of over het beschot langs een balk. Pas waar het ergens door een naad, een schroefgat of een doorvoer kan, druppelt het verder.
In de praktijk betekent dat: de vlek op uw plafond kan meters verwijderd zijn van het echte lek, en meestal ligt het lek hóger op het dak dan u verwacht. Daarom begint elke serieuze lekkagezoektocht bij het hoogste punt en werkt u naar beneden, niet andersom.
1. De schoorsteen en het loodwerk eromheen
Dit is de klassieker. Rond een schoorsteen zitten loodslabben die het metselwerk met het dakvlak verbinden. Lood werkt mee met temperatuurverschillen en scheurt na tientallen jaren bij de vouwen. Ook de voegen van het metselwerk zelf spelen mee: uitgesleten voegen zuigen water op, dat via het kanaal of langs de binnenzijde naar beneden trekt.
Waar u op let: donkere strepen op het metselwerk, loszittende of gescheurde loodranden, kruimelende voegen, een gebarsten of ontbrekende afdekplaat op de schoorsteen. Zit de vlek binnen vlak naast het schoorsteenkanaal, dan begint u hier. Meer hierover leest u bij schoorsteen repareren.
2. Kilgoten en aansluitingen tussen dakvlakken
Waar twee dakvlakken samenkomen, ligt een kilgoot in lood of zink. Door die smalle goot gaat bij een stevige bui verrassend veel water. Is het zink doorgeroest, ligt er blad in, of zijn de pannen er te krap op gezaagd, dan loopt water over de rand en onder de pannen door.
Hetzelfde geldt voor aansluitingen op een aanbouw, een garage of een hoger gelegen muur. Een loodslab die tegen de gevel is aangebracht moet ver genoeg in het metselwerk zijn ingelaten. Zit hij er alleen op gekit, dan is het een kwestie van tijd. Dit soort werk valt onder lood- en zinkwerk.
Komt er water binnen en vindt u de oorzaak niet? Wij sporen het lek op met een gratis inspectie en foto-rapport, en dichten het zo nodig direct af.
3. De dakkapel
Een dakkapel is een verzameling aansluitingen op een klein oppervlak: een plat dakje, twee zijwangen, een kozijn en de overgang naar het pannendak. Elk van die naden kan lekken, en de vlek verschijnt vrijwel altijd op het plafond ónder de dakkapel, ongeacht welke naad de boosdoener is.
- Het platte dakje: bitumen dat bij de randen scheurt of blaasvorming vertoont.
- De zijwangen: bekleding die loslaat, rot hout onder de verf.
- De aansluiting op het pannendak: te kort gezet lood, of lood dat is opgelicht door wind.
- De kitranden langs het kozijn: verhard, gekrompen en losgelaten.
Bij een lekkende dakkapel heeft losse reparatie weinig zin als de rest even oud is. Wij pakken hem daarom meestal in één keer aan; zie dakkapel renoveren.
4. Dakdoorvoeren, ontluchting en pannen met een gat erin
Door het dak steken meer dingen dan u denkt: ontluchting van de riolering, een mechanische afzuiging, een doorvoer voor een cv-afvoer, een oude schotelbeugel, kabels van zonnepanelen. Elk van die doorvoeren heeft een rubber of loden manchet die na vijftien tot twintig jaar uithardt en scheurt.
Dit is de meest onderschatte oorzaak van lekkage, juist omdat het lek zo klein is: er komt weinig water binnen, maar wel elke bui. Het beschot eromheen wordt daardoor jarenlang vochtig en gaat uiteindelijk rotten. Kijk op zolder met een zaklamp rond elke doorvoer naar donkere kringen of witte zoutuitslag op het hout.
5. Verschoven pannen, gebroken pannen en losse nokvorsten
Een enkele verschoven pan geeft niet altijd meteen lekkage, omdat de folie eronder het water nog even opvangt. Maar folie van dertig jaar oud is bros: op de plek waar het water telkens langsloopt, scheurt hij. Dan lekt het opeens, terwijl de pan er al een jaar scheef ligt.
Nokvorsten zijn een apart geval. Zijn ze aangesmeerd met specie, dan laat die specie op den duur los en waait de vorst bij storm omhoog. Daar ligt de nok dan open. Vervanging door geschroefde exemplaren is dan de blijvende oplossing; zie nokvorsten. Losse of gebroken pannen vervangen valt onder dakreparatie.
6. De goot en de overgang naar de dakrand
Een volle of scheefliggende goot loopt bij een stevige bui over. Dat water komt dan niet in de afvoer terecht, maar achter de goot langs, op het houten boeideel en via de dakrand naar binnen. Typisch beeld: de vlek zit binnen tegen de buitenmuur aan, op de bovenverdieping, en verschijnt alleen bij zware regen.
Kijk of de goot vrij is van blad en mos, of het water bij regen netjes richting de afvoer loopt, en of het boeideel eronder nog hard aanvoelt. Zacht, donker hout betekent dat er al langer water langs loopt. Reinigen, herstellen of vervangen valt onder dakgoot.
7. Het platte dak: randen, opstanden en afvoeren
Bij een plat dak zit het lek zelden midden in het vlak. De zwakke plekken zijn de randen: de opstand tegen een muur, de dakrand, de hoeken en de aansluiting rond de afvoer. Daar wordt het materiaal het zwaarst belast en daar is bij aanleg het meeste vakwerk nodig.
Let op blaasvorming, scheurtjes in de toplaag, plassen die dagen blijven staan, grind dat is weggespoeld en een afvoer die verstopt zit met blad. Water dat blijft staan is op zichzelf geen lek, maar het versnelt de veroudering van de bedekking flink. Twijfelt u of het dak nog te repareren is of aan vervanging toe is, dan geeft plat dak vernieuwen een beeld van wat daarbij komt kijken.
Zo loopt u het zelf veilig na
U kunt veel doen zonder het dak op te gaan. Begin op zolder, bij voorkeur tijdens of vlak na een flinke bui, met een zaklamp. Schijn schuin langs het dakbeschot: natte plekken glanzen. Volg het spoor omhoog, want water loopt naar beneden. Let op donkere kringen, witte uitslag, schimmel en zacht hout.
Fotografeer daarna het dak van buitenaf, vanaf de straat en vanuit een bovenraam bij de buren als dat kan. Zoom in op nok, schoorsteen, kilgoten, dakkapel en goot. Met een verrekijker ziet u verrassend veel. Noteer wanneer de lekkage optreedt: bij elke bui, alleen bij wind uit een bepaalde richting, of pas bij dooi na vorst. Die informatie versnelt het zoeken enorm.
Wat u niet moet doen: op een nat of steil dak klimmen, een ladder tegen een goot zetten die u niet vertrouwt, of het dak op gaan als het waait. De schade die u wilde voorkomen, weegt daar niet tegenop.
Wanneer u er een dakdekker bij haalt
Bel als er actief water binnenkomt, als u de oorzaak na een uur zoeken niet vindt, of als u meerdere verdachte plekken tegelijk ziet. Dat laatste is vaker het geval dan mensen denken: bij een dak van dertig jaar oud is het zelden één enkel defect, maar een combinatie van uitgehard lood, een verstopte afvoer en bros geworden folie.
Wij komen bij een daklekkage zo snel mogelijk langs, zoeken de oorzaak, dekken indien nodig direct af en geven daarna een vaste prijs voor het definitieve herstel. Bij acute lekkage zijn wij 24/7 bereikbaar op 085 - 06 02 853; zie ook onze spoeddienst. Is er geen haast, dan is een gratis dakinspectie met foto-rapport de rustige route: u weet dan precies wat er speelt voordat er iets kapotgaat.
Veelgestelde vragen
Kan ik een daklekkage zelf opsporen?
Waarom lekt mijn dak alleen bij harde wind?
Hoe snel moet ik een lekkage laten verhelpen?
